Λιποαναρρόφηση

Η λιποαναρρόφηση αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες επεμβάσεις στην πλαστική χειρουργική και απευθύνεται σε άτομα που επιθυμούν να βελτιώσουν την εικόνα μίας ή περισσότερων περιοχών του σώματός τους. Η επέμβαση αυτή στοχεύει στην αφαίρεση του ανεπιθύμητου λίπους και στην αισθητική αναμόρφωση των περιοχών αυτών.

Η επιλογή της λιποαναρρόφησης

Η λιποαναρρόφηση επιλέγεται κυρίως για περιοχές με αυξημένο συσσωρευμένο λίπος (λιποαποθήκες) όπως οι μηροί (έσω και έξω μηριαία περιοχή), η κοιλιακή χώρα (άνω, κάτω, πλάγια κοιλιακή χώρα), οι γλουτοί, τα γόνατα, οι βραχίονες, οι γάμπες, ο λαιμός κ.ά. Άτομα με επίμονο μόνιμο τοπικό πάχος, από το οποίο δεν μπορούν να απαλλαγούν με σωστή διατροφή ή/και σωματική άσκηση, καταφεύγουν στη λύση της λιποαναρρόφησης. Η επέμβαση αυτή, μέσα από τη χρήση ειδικού εξοπλισμού και την εφαρμογή κατάλληλων τεχνικών, μπορεί όχι μόνο να μειώσει τον όγκο λίπους στην εκάστοτε περιοχή, αλλά να δημιουργήσει και γράμμωση βελτιώνοντας, έτσι, τόσο το σχήμα όσο και τη συνολική όψη της περιοχής.

Η επέμβαση

Η λιποαναρρόφηση μπορεί να πραγματοποιηθεί με γενική ή τοπική αναισθησία ή μέθη, ανάλογα με την ποσότητα λίπους που πρέπει να αφαιρεθεί. Η επιλογή της αναισθησίας ανακοινώνεται στον ασθενή κατά την πρώτη επίσκεψη στο ιατρείο. Ο παράγοντας της ποσότητας του υπό αφαίρεση λίπους επηρεάζει και τη διάρκεια της επέμβασης, η οποία κυμαίνεται από 1 έως 4 ώρες. Κατά την επέμβαση, εγχέεται, αρχικά, στην περιοχή ενδιαφέροντος ειδικό υγρό, το οποίο βοηθά στην πιο ομαλή αναρρόφηση του λίπους. Στη συνέχεια, ο ιατρός εισάγει στην περιοχή λεπτές κάνουλες, μέσα από μικρές τομές (ολίγων χιλιοστών). Η αναρρόφηση του λίπους επιτυγχάνεται μέσα από τις σωστές κινήσεις και την τεχνική του χειρουργού. Η πίεση που ασκείται στην περιοχή ενεργοποιεί τους ινοβλάστες, δηλαδή τα κύτταρα που συμμετέχουν στην παραγωγή του κολλαγόνου προκαλώντας, έτσι, αισθητή σύσφιξη του δέρματος. Επισημαίνεται, επίσης, πως η επέμβαση δεν χρήζει τοποθέτησης σωλήνων παροχέτευσης.

Η λιποαναρρόφηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε συνδυασμό με άλλες αισθητικές χειρουργικές επεμβάσεις όπως η ανόρθωση, η μειωτική η αυξητική μαστών, η κοιλιοπλαστική, η βραχιονοπλαστική και η λιπομεταφορά (σε πρόσωπο ή/και σώμα). Συχνά οι παραπάνω συνδυασμοί επιλέγονται και για το mommy makeover, για γυναίκες που επιθυμούν να βελτιώσουν την όψη του σώματός τους μετά από μία εγκυμοσύνη.

Μετεγχειρητική πορεία

Συνήθως δεν απαιτείται νοσηλεία, επομένως ο ασθενής μπορεί να αποχωρήσει αυθημερόν. Σε περίπτωση που γίνει αφαίρεση μεγάλης ποσότητας λίπους, τότε συστήνεται η διανυκτέρευση στο νοσοκομείο. Η επιστροφή στην εργασία και τις καθημερινές δραστηριότητες εξαρτάται από τον βαθμό και την περιοχή της λιποαναρρόφησης, ωστόσο ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην εργασία του μετά τις 2-3 πρώτες μέρες. Η αποθεραπεία είναι σχεδόν ανώδυνη. Η ύπαρξη πόνου εξαρτάται, επίσης, από τον βαθμό και την περιοχή της λιποαναρρόφησης και μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη διά στόματος χορήγηση παυσίπονων. Ο ασθενής πρέπει να φορά για τις πρώτες εβδομάδες έναν κηδεμόνα πίεσης (κορσές). Η αφαίρεση του όγκου λίπους είναι άμεσα ορατή, ενώ το τελικό αποτέλεσμα είναι εμφανές στους πρώτους 3 με 6 μήνες.

Τι είναι το λιποίδημα;

Το λιποίδημα είναι μια χρόνια νόσος, η οποία διαταράσσει το μεταβολικό προφίλ των λιπιδίων, προκαλώντας μεγάλη συσσώρευση λίπους στον υποδόριο ιστό, στην περιοχή κυρίως των ποδιών (γλουτοί, μηροί, γάμπες) ή/και σπανιότερα των χεριών. Η ακριβής αιτία της νόσου δεν είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη, βασίζεται όμως σε γενετική προδιάθεση και ορμονικές αλλαγές.

Συχνά, διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως κυτταρίτιδα ή παχυσαρκία, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται η κατάλληλη παρέμβαση. Μάλιστα, πολλές φορές επικρατεί η αντίληψη πως με την απώλεια βάρους θα αντιμετωπιστεί και το πρόβλημα ολοκληρωτικά.

Η σωματική άσκηση και το θερμιδικό έλλειμμα, δεν έχουν την αναμενόμενη θετική έκβαση, με αποτέλεσμα να μειώνεται η αυτοεικόνα του ασθενούς, καθώς νιώθει ότι είναι ανεπαρκής και δεν προσπαθεί αρκετά.

Σε ποιους απευθύνεται

Το λιποίδημα συναντάται κυρίως σε γυναίκες ανεξαρτήτως σωματικού βάρους. Οι άνδρες πλήττονται από τη νόσο, όμως σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό. Η αντιμετώπιση της νόσου κρίνεται απαραίτητη για αισθητικούς λόγους, αλλά κυρίως για λόγους βελτίωσης της ποιότητας ζωής. Οι πόνοι στο δέρμα και τις αρθρώσεις, η δυσκολία κίνησης σε απλές καθημερινές δραστηριότητες, καθώς και η μειωμένη αυτοεικόνα σώματος επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την ευημερία του ασθενούς με λιποίδημα, με αποτέλεσμα να υπάρχει συννοσηρότητα με κατάθλιψη ή άλλες ψυχικές ασθένειες (κοινωνικό άγχος κ.ά).

Το λιποίδημα συνοδεύεται από ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:

Δυσανάλογα παχύτερα πόδια σε σχέση με τον υπόλοιπο κορμό
Εντοπισμός μεγαλύτερου ποσοστού λίπους στα πόδια, σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα
Αύξηση πρηξίματος και όγκου των περιοχών που παρουσιάζουν λιποίδημα, σε περιόδους κατακράτησης και ορμονικών αλλαγών
Ο υποδόριος ιστός εμφανίζει μικρά οζίδια (κόμπους), με αποτέλεσμα το πόδι να παρουσιάζει ανάγλυφη/ανώμαλη επιφάνεια, δηλαδή τη γνωστή κυτταριδόμορφη εικόνα
Δυσκολία κινήσεων
Ευαισθησία δέρματος ή/και τάση για εκχυμώσεις (μώλωπες)
Ελάχιστη ή μηδενική οπτική ή/και απτική βελτίωση των περιοχών με λιποίδημα κατά την απώλεια βάρους
Προοδευτική επιδείνωση των συμπτωμάτων με την πάροδο του χρόνου
Εμφάνιση ευρυαγγειών και κιρσών στις φλέβες των κάτω άκρων
Μειωμένη αυτοεικόνα και χαμηλή αυτοπεποίθηση

Λιποίδημα και κυτταρίτιδα

Πολλές φορές οι ασθενείς με λιποίδημα θεωρούν εσφαλμένα πως έχουν απλά κυτταρίτιδα. Η βασική διαφορά αυτών των δύο είναι πως στην κυτταρίτιδα εντοπίζεται ανομοιογενής κατανομή λίπους στα ανώτερα στρώματα του δέρματος, ενώ στο λιπώδες οίδημα το περιττό λίπος συσσωρεύεται στον υποδόριο ιστό (δηλαδή σε πιο βαθύ στρώμα του δέρματος).

Επίσης, η ευαισθησία του δέρματος και η ροπή προς τους μώλωπες συναντάται μόνο στην περίπτωση του λιποιδήματος και όχι σε εκείνη της κυτταρίτιδας.

Στάδια της νόσου

1ο στάδιο
Δέρμα αρκετά λείο, με εμφανή αλλά ομοιογενή συσσώρευση λίπους στον υποδόριο ιστό.

2ο στάδιο
Δέρμα ανομοιόμορφο, με την επιφάνεια του δέρματος να είναι εμφανώς πιο ανώμαλη, με εσωτερικά οζίδια, που είναι άμεσα αντιληπτά οπτικά και απτικά. Tα κάτω άκρα είναι αρκετά δυσανάλογα σε σχέση με τον κορμό. Πιο δύσκολη υποχώρηση του οιδήματος μέσα στη μέρα και επιδείνωση αυτού με έλλειψη άσκησης.

3ο στάδιο
Πολύ έντονη συσσώρευση λίπους στον υποδόριο ιστό, με κυρίαρχη την ανομοιόμορφη εικόνα δέρματος (δέρμα με πτυχές/ρυτίδες) και την πάχυνση αστραγάλων, μηρών και κνημών. Tα κάτω άκρα πλέον είναι πολύ δυσανάλογα σε σχέση με τον κορμό. Οίδημα που δεν μπορεί να το υποστηρίξει πλέον η ανύψωση των άκρων ή οι κάλτσες συμπίεσης.

4o στάδιο
Εμφανής περίσσεια δέρματος με μεγάλο όγκο αποθηκευμένου υποδόριου λίπους, που εξέχει αισθητά από τα βασικά μέρη των κάτω άκρων. Μεγάλη αύξηση βάρους και οίδημα που δεν υποχωρεί. Διαταραχή της καθημερινής κινητικότητας.

Λειτουργικά προβλήματα της νόσου

Οι περιοχές με λιποίδημα είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν μώλωπες σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα, λόγω της αυξημένης ευαισθησίας που εντοπίζεται στα αιμοφόρα αγγεία του δέρματος, εξαιτίας της έντονης συσσώρευσης λίπους στον υποδόριο ιστό.

H ευαισθησία που συναντάται στις προαναφερθείσες περιοχές προκαλεί δυσκολία στην κίνηση, λόγω του έντονου πρηξίματος και της επακόλουθης επιβάρυνσης των αρθρώσεων, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο την καθημερινή κίνηση. Ως απόρροια αυτού, η μειωμένη σωματική κίνηση εντείνει την αύξηση βάρους, καθώς και τη γενικότερη εξέλιξη της νόσου.

Τονίζεται πως οι ασθενείς συχνά έρχονται αντιμέτωποι με προβλήματα ορθοπεδικής φύσης. Ειδικότερα, σε περιπτώσεις όπου το λιποίδημα συνοδεύεται από έντονα αυξημένο σωματικό βάρος, η στάση του σώματος επηρεάζεται σημαντικά. Η δυσανάλογη κατανομή λίπους στα πόδια, η δυσκολία βάδισης και ο περιορισμός κινήσεων μπορεί να οδηγήσει σε επιβάρυνση γονάτων ή/και ισχίων, λόρδωση, κύφωση ή γενικότερα αλλοίωση της σπονδυλικής στήλης.

Μέθοδοι παρέμβασης

Αρχικά, για να εφαρμοστεί η κατάλληλη παρέμβαση πρέπει η διάγνωση της νόσου και του βαθμού αυτής να είναι απόλυτα ακριβής. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη βοήθεια αγγειοχειρουργού, πλαστικού χειρουργού και ενδοκρινολόγου ή δερματολόγου, αν οι ίδιοι διαθέτουν την κατάλληλη πείρα και εκπαίδευση. Ειδικές εξετάσεις για τον έλεγχο της κατάστασης των αγγείων, καθώς και η καταγραφή του πλήρους ιστορικού του ασθενούς (ατομικού και οικογενειακού) είναι απαραίτητα στο πλαίσιο της διαφοροδιάγνωσης, με σκοπό την απόκλιση άλλων νόσων/παθήσεων.

Πριν από τη χειρουργική επέμβαση (αν αυτή κριθεί απαραίτητη) για την αντιμετώπιση του λιποιδήματος, σε περιπτώσεις παχυσαρκίας προτείνεται, αρχικά, η απώλεια βάρους με κλασικές μεθόδους (θερμιδικό έλλειμα, ισορροπημένη διατροφή για μείωση λίπους, σωματική άσκηση), ενώ σε περιστατικά που δεν μπορούν να χάσουν βάρος με τα παραπάνω, προτείνεται βαριατρικό χειρουργείο.

Το λιπώδες οίδημα, λόγω της ανθεκτικότητάς του, μπορεί να παρουσιάσει μια αισθητή βελτίωση με την απώλεια βάρους, όμως δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως. Επομένως, η απώλεια βάρους λειτουργεί επικουρικά και προπαρασκευαστικά για την καλύτερη ανταπόκριση του ασθενούς στο επερχόμενο χειρουργείο λιποαναρόφησης.

Σε περιπτώσεις μικρού βαθμού λιπώδους οιδήματος, αρκετά βοηθητική είναι η χειροκίνητη λεμφική παροχέτευση (Manual Lymphatic Drainage), από εξαιδικευμένο φυσικοθεραπευτή, υποστηρίζοντας έτσι την καλύτερη λειτουργία της περιοχής με οίδημα.

Χειρουργική επέμβαση (λιποαναρρόφηση)

Η λιποαναρρόφηση αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους αντιμετώπισης του λιπώδους οιδήματος και είναι η ιδανική επιλογή για ασθενείς που δεν παρατηρούν την επιθυμητή βελτίωση με την απώλεια βάρους ή/και τα λεμφικά μασάζ.

Ανάλογα με την ποσότητα λίπους που πρέπει να αφαιρεθεί, μπορεί να χρειαστούν πάνω από ένα χειρουργεία για τη σωστή και κυρίως ασφαλή αφαίρεση όλου του περιττού λίπος από τις περιοχές ενδιαφέροντος.

Σε αντίθεση με την απλή λιποαναρρόφηση μικρού βαθμού, όπου ο ασθενής μπορεί αυθημερόν να επιστρέψει στο σπίτι του, στην περίπτωση του λιποιδήματος (όπου η αφαιρούμενη ποσότητα λίπους είναι αρκετά πιο σημαντική) προτείνεται ο ασθενής να παραμένει υπό παρακολούθηση στην κλινική για τουλάχιστον ένα βράδυ (με πιθανή παράταση της νοσηλείας).

Ανάλογα με τον βαθμό παρέμβασης και το στάδιο της νόσου, οι ασθενείς είναι υποχρεωμένοι να φορούν ειδικά ελαστικά ενδύματα πίεσης στις περιοχές που υπέστησαν τη λιποαναρρόφηση. Επιπλέον, η λεμφική αποσυμφόρηση με τη βοήθεια εξειδικευμένου φυσικοθεραπευτή κρίνεται απαραίτητη για την καλύτερη ανταπόκριση του ασθενούς και την ομαλή προσαρμογή του σώματος μετά την αφαίρεση του λίπους.